سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
21
اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)
سين و فتح آن » و زمانى بهرسه حركت قرائت شده است مانند : مهلكه « بفتح و ضم و كسر لام » . و امّا اوزان اينمصدر از غير ثلاثى مجرّد بر وزن اسم مفعول آن مىآيد مانند : مكرم « باب افعال » مصرّف « باب تفعيل » و مضارب « باب مفاعله » و همچنين تا آخر ابواب . 3 - مصدر مرّه و غير مرّه مصدر مرّه عبارتست از مصدرى كه دلالت كند بر انجام كارى در يك بار مانند : ضربة « يك مرتبه زدن » . تفصيل و شرح مصدر مرّه يا از ثلاثى مجرّد است و يا از غير آن اگر از ثلاثى مجرّد باشد و بر وزن فعله مىآيد مانند : جلست جلسة « نشستم يك بار » و اگر از غير ثلاثى مجرّد باشد يا مصدر آن باب در آخرش تاء هست يا نيست اگر نباشد براى مصدر مرّه آن يك تاء در آخرش اضافه مىكنيم مانند : اكرمت اكرامة « اكرام كردم يك بار » و اگر باشد مصدر مرّه آن مثل مصدر آن باب است مانند : دحرجت دحرجة « غلطانيدم يك بار » . تبصره بعضى از ابواب داراى مصادر متعدّدى هستند مانند : باب تفعيل كه داراى سه مصدر است تفعيل ، تفعله ، فعال يا باب مفاعله كه آن هم داراى سه مصدر است مفاعله ، فعال ، فيعال و يا باب دحرج كه داراى دو مصدر است